Micron Document
<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Gerhard Matthisius</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gerhard_Matthisius"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Gerhard_Matthisius rootpage-Gerhard_Matthisius skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Gerhard Matthisius</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr"><p><b>Gerhard Matthisius</b> oder <b>Mathisius</b> (auch <i>Mathys</i> oder <i>Mathias</i>; * um <a href="1522" title="1522">1522</a> in <a href="Geldern" title="Geldern">Geldern</a>; † <a href="11._April" title="11. April">11. April</a> <a href="1572" title="1572">1572</a> in <a href="K%C3%B6ln" title="Köln">Köln</a><sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>) war ein deutscher <a href="R%C3%B6misch-katholisch" class="mw-redirect" title="Römisch-katholisch">römisch-katholischer</a> <a href="Theologe" title="Theologe">Theologe</a> und <a href="Philosoph" title="Philosoph">Philosoph</a>.
</p>

<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Leben">Leben</h2></div>
<p>Matthisius absolvierte das <a href="Gymnasium_Montanum" title="Gymnasium Montanum">Gymnasium Montanum</a> und studierte an der <a href="Universitas_Studii_Coloniensis" title="Universitas Studii Coloniensis">Kölner Universität</a>. Seine Ausbildung schloss er zunächst mit dem <a href="Magister" title="Magister">Magistergrad</a> ab. Er wurde 1546 Professor am Gymnasium Montanum. Diese Stellung hatte er bis 1558 inne. Zudem bekleidete er bis 1557 den <a href="Lehrstuhl" title="Lehrstuhl">Lehrstuhl</a> für Griechisch an der Kölner Universität. Der Philosophischen Fakultät stand er 1552 und 1555 als <a href="Dekan_(Hochschule)" title="Dekan (Hochschule)">Dekan</a> vor. 1553 wurde er <a href="Kanoniker" title="Kanoniker">Kanoniker</a> am <a href="St._Aposteln" title="St. Aposteln">Stift St. Aposteln</a> und 1556 zudem am <a href="K%C3%B6lner_Dom" title="Kölner Dom">Kölner Dom</a>. Der Montanum-Burse stand er ab 1557 als <a href="Regens" title="Regens">Regens</a> vor.
</p><p>Matthisius wurde 1558 zum <a href="Dr._theol." class="mw-redirect" title="Dr. theol.">Dr. theol.</a> <a href="Promotion_(Doktor)" title="Promotion (Doktor)">promoviert</a> und anschließend <a href="Professor" title="Professor">Professor</a> für katholische Theologie. In den Jahren 1560 bis 1562 leitete er als Dekan die Theologische Fakultät und von 1562 bis 1564 als <a href="Rektor" title="Rektor">Rektor</a> die <a href="Universit%C3%A4t" title="Universität">Universität</a>. Der <a href="Aristoteliker" class="mw-redirect" title="Aristoteliker">Aristoteliker</a> und <a href="Thomist" class="mw-redirect" title="Thomist">Thomist</a> stand den <a href="Jesuiten" title="Jesuiten">Jesuiten</a> kritisch gegenüber.
</p><p>Matthisius vermachte neben zwei an das Gymnasium angrenzenden Häusern auch seine Bibliothek dem Gymnasium Montanum. Die Gymnasialbibliothek ist heute Teil der Sammlung der <a href="Universit%C3%A4ts-_und_Stadtbibliothek_K%C3%B6ln" title="Universitäts- und Stadtbibliothek Köln">Universitäts- und Stadtbibliothek Köln</a>. Zudem wurde aus seinem Nachlass am 10. Juni 1573 die <i>Stiftung Mathisius</i> ins Leben gerufen, die bis heute die finanzielle Unterstützung für die Gymnasialzeit und das Studium der katholischen Theologie für bedürftige und fromme Studenten bereitstellen soll.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Werke_(Auswahl)"><span id="Werke_.28Auswahl.29"></span>Werke (Auswahl)</h2></div>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Monographien_(Auswahl)"><span id="Monographien_.28Auswahl.29"></span>Monographien (Auswahl)</h3></div>
<ul><li><i>De Extremo Domini Aduentu oratio parænetica</i>, Horst, Köln 1553.</li>
<li><i>Commentaria in Porphyrii institutiones</i>, Horst, Köln 1555.</li>
<li><i>In Epistolam B. Pavli Ad Romanos Commentaria</i>, Horst, Köln 1562.</li>
<li><i>In universam Aristotelis Stagiritae logicam prolegomena</i>, 2 Bände, Horst, Köln 1565.</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Werkausgaben_von_Aristoteles_(Auswahl)"><span id="Werkausgaben_von_Aristoteles_.28Auswahl.29"></span>Werkausgaben von Aristoteles (Auswahl)</h3></div>
<ul><li><i>Aristotelis De Natvra, Sev De Rervm Principiis Libri VIII</i>, Horst, Köln 1557.</li>
<li><i>Aristotelis Stagiritae Topicorum Libri VIII.</i>, Horst, Köln 1561.</li>
<li><i>Epitoma Aristoteliae logicae graecolatina</i>, Horst, Köln 1569.</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Literatur">Literatur</h2></div>
<ul><li><i>Mathisius, Gerhard</i>. In: <i><a href="Grosses_vollst%C3%A4ndiges_Universal-Lexicon_Aller_Wissenschafften_und_K%C3%BCnste" title="Grosses vollständiges Universal-Lexicon Aller Wissenschafften und Künste">Grosses vollständiges Universal-Lexicon Aller Wissenschafften und Künste</a></i>, Band 19, Zedler, Halle und Leipzig 1739, Sp. 2070.</li>
<li><a href="Johann_Jakob_Merlo" title="Johann Jakob Merlo">Johann Jakob Merlo</a>:&nbsp;<i><a href="https://de.wikisource.org/wiki/ADB:Mathisius,_Gerhard" class="extiw external" title="s:ADB:Mathisius, Gerhard">Mathisius, Gerhard</a>.</i> In: <i><a href="Allgemeine_Deutsche_Biographie" title="Allgemeine Deutsche Biographie">Allgemeine Deutsche Biographie</a></i> (ADB). Band&nbsp;20, Duncker &amp; Humblot, Leipzig 1884, S.&nbsp;594&nbsp;f.</li>
<li><a href="G%C3%BCnther_B%C3%B6hme" title="Günther Böhme">Günther Böhme</a>: <cite style="font-style:italic">Matthisius, Gerhard</cite>. In: <cite style="font-style:italic"><a href="Neue_Deutsche_Biographie" title="Neue Deutsche Biographie">Neue Deutsche Biographie</a></cite>. (NDB). <span style="white-space:nowrap">Band<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>16</span>. Duncker &amp; Humblot, Berlin 1990, ISBN 3-428-00197-4, <span style="white-space:nowrap">S.<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>414</span> (<a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.deutsche-biographie.de/gnd119755971.html#ndbcontent">deutsche-biographie.de</a>).<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Gerhard+Matthisius&amp;rft.atitle=Matthisius%2C+Gerhard&amp;rft.au=G%C3%BCnther+B%C3%B6hme&amp;rft.btitle=Neue+Deutsche+Biographie&amp;rft.date=1990&amp;rft.genre=book&amp;rft.isbn=3428001974&amp;rft.pages=414&amp;rft.place=Berlin&amp;rft.pub=Duncker+%26+Humblot&amp;rft.volume=16" style="display:none">&nbsp;</span></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Weblinks">Weblinks</h2></div>
<ul><li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.deutsche-digitale-bibliothek.de/person/gnd/119755971">Werke von und über&nbsp;Gerhard Matthisius</a>&nbsp;in der <a href="Deutsche_Digitale_Bibliothek" title="Deutsche Digitale Bibliothek">Deutschen Digitalen Bibliothek</a></li>
<li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.stiftungsfonds.org/stiften-foerdern/stiftungen/">Vita und Stiftung</a> auf stiftungsfonds.org</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Einzelnachweise">Einzelnachweise</h2></div>
<ol class="references">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a></span> <span class="reference-text">ADB gibt abweichend 1574 an.</span>
</li>
</ol>
<div class="hintergrundfarbe1 rahmenfarbe1 navigation-not-searchable normdaten-typ-p" style="border-style: solid; border-width: 1px; clear: left; margin-bottom:1em; margin-top:1em; padding: 0.25em; overflow: hidden; word-break: break-word; word-wrap: break-word;" id="normdaten">
<div style="display: table-cell; vertical-align: middle; width: 100%;">
<div>
Normdaten&nbsp;(Person): <a href="Gemeinsame_Normdatei" title="Gemeinsame Normdatei">GND</a>: <span class="-print"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://d-nb.info/gnd/119755971">119755971</a></span> | <a href="Virtual_International_Authority_File" title="Virtual International Authority File">VIAF</a>: <span class="-print"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://viaf.org/viaf/10662685/">10662685</a></span> | </div>
</div></div>
</div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2025-09-13" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Gerhard_Matthisius&amp;oldid=259704938">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>

</body></html>